Hormon replasman tedavisinin (HRT) meme kanseri riski üzerindeki etkileri nelerdir?

Hormon replasman tedavisinin (HRT) meme kanseri riski üzerindeki etkileri, kullanılan hormon tedavisinin türüne (kombine hormon veya sadece östrojen) göre büyük farklılıklar göstermektedir.

Östrojen ve Progestin Kombine Tedavisi:

• Risk Artışı: Hem gözlemsel çalışmalar hem de randomize klinik deneyleri, östrojen ve progestin içeren menapoz haplarının meme kanseri riskini önemli ölçüde artırdığını ortaya koymuştur.
• Kalıcı Etki: Bu artış kısa süreli bir etki değildir. Progestinin meme epitelindeki kök hücre havuzunu artırması nedeniyle, bu tedaviyi kullananlarda meme kanseri riskindeki artış uzun yıllar (20 yılı aşkın süre) devam edebilmektedir.
• Teşhis Zorlukları ve Kanser Evresi: Kombine hormon tedavisi, meme yoğunluğunu artırarak mamografi duyarlılığını azaltır ve kanser teşhisini geciktirebilir. Teşhisteki bu gecikme, kanserlerin daha büyük boyutlarda ve daha ileri evrelerde teşhis edilmesine yol açmaktadır.
• Meme Kanseri Kaynaklı Ölümler: Kombine tedavi kullanan kadınlarda meme kanserine bağlı ölümlerde artış görülmüştür, ancak bu artışın istatistiksel anlamlılığı daha uzun vadeli takiplerde zayıflamıştır.

Sadece Östrojen Tedavisi (Rahmi Alınmış Kadınlarda): Sadece östrojen kullanımıyla ilgili bulgular, geçmişteki gözlemsel çalışmalar ile yakın zamanlı randomize klinik deneyler arasında ciddi tutarsızlıklar göstermektedir.

• Randomize Klinik Deneyler (WHI Bulguları): Gözlemsel çalışmaların tam aksine, WHI’nin daha güvenilir olan randomize klinik deneyleri, rahmi alınmış kadınlarda sadece östrojen (CEE) kullanımının meme kanseri riskini azalttığını kanıtlamıştır.
• Uzun Dönemli Faydalar ve Ölüm Oranında Düşüş: 20 yılı aşkın takipler sonucunda, sadece östrojen tedavisi alan grupta meme kanseri görülme sıklığındaki azalma devam etmiş ve meme kanserine bağlı ölümlerde %40 oranında belirgin bir düşüş tespit edilmiştir. Bu faydaya büyük ihtimalle kötü prognozlu (kötü seyirli) meme kanserlerinin gelişiminin azalması aracılık etmiştir.
• Mamografi Üzerindeki Etkisi: Kombine tedavinin aksine, sadece östrojen kullanımının mamografi performansını ve doğru kanser teşhisini büyük ölçüde engellemediği görülmüştür.

Özetle; menopoz döneminde rahmi bulunan kadınlarda kullanılan kombine hormon tedavisi meme kanseri riskini ve teşhis zorluğunu artırırken; rahmi alınmış kadınlarda kullanılan sadece östrojen tedavisi tam tersine meme kanseri riskini ve meme kanserine bağlı ölüm oranlarını düşürmektedir.